اتصالات, اخبار, لوله

در مورد SDR چه می دانید؟

پلی اتیلن

SDR در لوله‌های پلی اتیلن

SDR مخفف عبارت Standard Dimension Ratio است .SDR به معنی نسبت ابعادی استاندارد و عبارت است از نسبت قطر بیرونی به ضخامت جداره لوله پلی اتیلن که یکی از مشخصه‌های لوله پلی اتیلن است و می‌توان لوله‌ها را بر این اساس در جداول استاندارد دسته بندی نمود. مقدار SDR لوله پلی‌اتیلن، فاکتور اصلی در مشخص کردن توانایی مقاومت لوله در مقابل نیروهای وارد بر آن در زمان نصب و فشار کاری است.

پلی اتیلن

تعریف SDR به همراه مثال

بعنوان مثال SDR11  به این معناست که قطر بیرونی لوله پلی اتیلن ۱۱ برابر ضخامت دیواره آن است. در نتیجه هرچه SDR بالاتر باشد فشار کاری لوله کم تر است که در ادامه به توضیح این مورد می‌پردازیم.
برای لوله‌های پلی اتیلن یک عدد بدون بعد نیز تعریف می‌گردد که نسبت قطر لوله به ضخامت لوله ‌باشد و به آن SDR می‌گویند مثلا لوله پلی‌اتیلن ۱۱۰ میلیمتر با فشار ۴ بار تهیه شده از مواد PE80  که وزن آن ۱٫۱۷ می‌باشد SDR33 و برای لوله پلی اتیلن با قطر ۱۱۰ میلیمتر  تهیه شده از PE80 که وزن آن ۱٫۷۷ کیلوگرم می باشدSDR 21  تعریف می‌شود. لذا یک لوله به قطر۱۱۰میلیمتر به علت اینکه قطرش ثابت بوده با افزایش ضخامت (که منجر به بیشتر شدن فشار می‌شود)،  SDR کاهش پیدا کرده است. SDR در بازه‌ی ۵۱ تا ۵ قرار می‌گیرد و هرچه SDR کاهش پیدا می کند، یعنی ضخامت لوله (گوشت لوله) بیشتر می‌شود و قطر داخلی لوله کمتر می‌شود. انواع لوله پلی اتیلن در فشار‌های کاری متعدد و در SDR یا نسبت‌های ابعادی استاندارد ۳۳ , ۲۶ , ۲۲ , ۲۱ , ۱۷٫۶ , ۱۷ , ۱۳٫۶ , ۱۱ , ۹  , ۷٫۴ , ۶ , تولید می‌شود.

تجربه نشان داده است که استفاده از لوله‌های پلی اتیلنی با SDR17 برای استفاده های فاضلاب مناسب است و از لوله‌های نازک تر با مقدار SDR 19 تا ۲۱ می‌توان در استفاده های کوتاه تر و کم قطر تر، بهره گرفت. لوله‌های نازک تر در زمان انجام نصب و لوله‌گذاری، به شدت دچار کشیدگی می‌شوند.
در مورد کاربردهای فشاری، اگر مقدار حداکثر فشار مجاز در طراحی کمتر از psi 100 باشد، استفاده از SDR17 کفایت می‌کند.اگر مقدار حداکثر فشار مجاز در طراحی بیشتر از psi 100 باشد، مقدار فشار مجاز، مشخص کننده SDR مورد نیاز است. در صورتیکه مقدار فشار مجاز مساوی با psi 150 باشد، لوله‌های پلی‌اتیلنی با SDR11  دارای الزامات فشاری مورد نیاز خواهند بود.
در بیشتر کاربردهای بدون ترانشه، و البته نه در همه آن‌ها، لوله‌ای که توان تحمل تنش‌های کششی وارد بر آن در زمان نصب را داشته باشد، توانایی مقاومت در مقابل فشارهای عمودی رویی و فشارهای ترافیکی را نیز خواهد داشت.

احتساب وزن استاندارد لوله پلی اتیلن با استفاده از SDR

برای دانستن حد استاندارد ضخامت یا وزن یک متر لوله باید به استاندارد لوله پلی اتیلن وجدول ضخامت لوله مراجه کنند اما اینجا ما یک راه حل بسیار راحت که دقت بسیار زیادی دارد را به شما می آموزیم:

۱- قطر لوله (D) که کاملا مشخص است بر حسب میلیمتر مثل ۱۲۵میلیمتر

۲- فشار کاری (P) برحسب بار مثل ۶ بار یا ۱۰ بار

۳- ضریب ایمنی (C) همان SF  یا  SAFTY FACTORکه می‌تواند ۱،( ۱.۲۵)،۲ و یا ۱.۶باشد.

۴- MRS که برای مواد  PE80 مقدار ۸۰ و برای PE100 برابر ۱۰۰ در نظر گرفته می‌شود.

با داشتن اطلاعات بالا مقدار SDR را که همان نسبت قطر به ضخامت لوله است را از فرمول زیر بدست می‌آوریم.

SDR=((2*MRS)/(P*C))+1

۵- با داشتن SDRحال می توان حداقل ضخامت (E) را بدست آورد.

E=D/SDR

۶- با مشخص شدن حداقل ضخامت می‌توان وزن یک متر W را بر حسب کیلوگرم حساب کرد.

W=((D-E)*E*3.14*)/1000

۷-مثال: لوله‌ای با قطر ۱۱۰ و فشار کاری ۱۰ بار با مواد  PE80 و ضریب ایمنی ۱٫۲۵ می‌خواهیم
مشخص کنید حداقل ضخامت و وزن یک متر آن را

D=110 mm     P=10 Bar      MRS=80      C=1.25
SDR=((2*180)/(1.25*10))+1
SDR=13.8  →   SDR=13.6
E=110/13.6     E=8.088  → E=8.1
W=((110-8.1)*8.1*3.14)/1000        W=2.591 Kg

توجه شود مقادیر ذکر شده در جداول استاندارد تا حدودی رند شده‌اند
با دانستن این چند فرمول هر کجا جدول در اختیار شماست، برای حد ماکزیمم ضخامت‌ها سعی کنید رابطه اش را بیابید.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید