اتصالات, اخبار, لوله

دریپر‌ها و قطره چکانها(بخش اول)

قطره چکان

انواع قطره چکان

قطره چکان گسیلنده کوچکی است که از پلاستیک‌های با کیفیت عالی ساخته می‌شود. قطره چکان بر روی لوله‌های پلی اتیلن نرم در فواصل مناسب نصب می‌گردد. آب با فشار تقریبا یک بار وارد قطره چکان شده و در فشار صفر به صورت قطرات پشت سرهم و با دبی کم در حدود ۱ تا ۲۴ لیتر در ساعت از قطره چکان خارج می‌شود.
قطره چکان بر اساس روش کم کردن  انرژی فشاری به دو دسته اصلی زیر طبقه بندی می‌شود :

– قطره چکان روزنه‌ای با سطح مقطع جریان ۰.۲ تا ۰.۳۵ میلی متر مربع

– قطره چکان طولانی مسیر، با سطح مقطع تقریبا بزرگتر از ۱ تا ۴.۵ میلی متر مربع

هر دو نوع قطره چکان با مکانیسم‌ها و اصول عملکرد متفاوتی ساخته می‌شوند.
قطره چکان همچنین بر اساس نوع اتصال به لترال به دو دسته طبقه بندی می‌شوند:

– قطره چکان روی خط، یعنی به وسیله ی پانچ بر روی دیواره‌ی لوله نصب می‌شوند و قطره چکان در خط که برای تعبیه قطره چکان به وسیله ی دست یا دستگاه، لوله بایستی بریده شود.

دریپر

از مهم‌ترین مشکلات قطره چکان، انسداد قطره چکان می باشد. برای رفع گرفتگی قطره چکان بایستی سیستم آبیاری قطره‌ای را اسید شویی کرد. قصد از اسیدشویی، کم شدن گرفتگی قطره چکان‌ها در آب‌هایی است که دارای مقدار بسیارب کربنات کلسیم و منیزیم است. همچنین از هدف های دیگر اسید شویی، کم شدن مقدار اسیدیته (PH) آب به دلیل بالا رفتن کارایی کلرزنی می باشد.
استفاده از آبیاری قطره ای برای آبیاری باغات در دنیا گسترش و پیشرفت بسیاری یافته است. به طور مثال در خاک های لومی، برای درختان میوه مثل هلو، شلیل، گلابی، بادام و زردآلو تعداد ۴ تا ۶ عدد قطره چکان کافی است. در حالیکه برای درختانی مثل گردو که دارای تاج بزرگ می باشند، امکان دارد ۸ تا ۱۰ عدد قطره چکان مورد احتیاج باشد.
در برخی از باغات که با استفاده از یک ردیف قطره چکان، نوار مرطوب در مسیر درختان ایجاد می شود، باغداران در طول فصل آبیاری، لوله های فرعی را در دو طرف ردیف درختان جابجا می کنند.این کار، مخصوصا در مناطق خشک موجب آسیب دیدن درختان خواهد شد، زیرا با تغییر محل قطره چکان ها و خشک شدن خاک محل قبلی آن ها، تعدادی از ریشه های درختان با تنش کم آبی مواجه شده و خشک می شوند. از سمت دیگر، در محل جدید قطره چکان به دلیل مرطوب شدن خاک، ریشه های جدید تولید می شود که با صرف انرژی همراه است. بنابراین تغییر محل لوله کار درستی نمی باشد.
بهترین حالت آرایش قطره چکان که می تواند پایداری و رشد مناسب درخت را به همراه داشته باشد، آرایشی است که مساحت خیس شده متقارنی نسبت به تنه درخت ایجاد کند.

نکاتی که باید در انتخاب قطره چکان به آن دقت کنیم

انتخاب قطره چکان مناسب یکی از حساس‌ترین قسمت ها در طراحی یک سیستم آبیاری قطره‌ای به حساب می آید. انتخاب قطره چکان ها معمولا به صورت آزمون و خطا انجام می شود و احتیاج به تجربه می باشد و نمی توان یک دستورالعمل همگانی در مورد آن نوشت و حتی بعضی مواقع وادار به تعویض قطره چکان انتخاب شده هم میشویم.
در انتخاب یک قطره چکان باید به مواردی زیر توجه کرد:

– دامنه تغییرات دبی با توجه به حدود دگرگونی ساخت

– رابطه دبی – فشار قطره چکان که به وسیله ی شرکت سازنده ارایه می شود.

– توان معادله دبی – فشار

– دامنه مناسب فشار کارکرد

– حساسیت به انسداد که بهتر است قطره چکان هایی انتخاب شوند که دارای خاصیت خود شویندگی باشند.

– درصد سطح خیس شده

– دگرگونی مجاز فشار

– سیستم تصفیه آب

– هزینه

از بین عوامل فوق، درصد سطح خیس شده و حساسیت قطره چکان ها دو عامل اصلی تر در انتخاب قطره چکان مناسب می باشند.
همچنین انتخاب یک قطره چکان به عامل های دیگری مانند نوع خاک، احتیاج آبی گیاه، دبی قطره چکان ، کیفیت آب و ناصافی های زمین نیز وابستگی دارد بعد از در نظر گرفتن این عوامل عامل اصلی و عمدتا کارساز دیگر که باید رسیدگی شود هزینه های قطره چکان و همچنین خصوصیات قطره چکان بر روی هزینه های شبکه لوله و سیستم تصفیه آب است.
نکته دیگر در برگزیدن یک قطره چکان، تامین نیاز آبی گیاه است. نوع و تعداد قطره چکان ها باید به صورتی ای باشد که ۳۳ تا ۶۶ درصد مقطع افقی خاک در منطقه فعال توسعه ریشه ها را خیس کند.

یک قطره چکان ها مناسب باید شامل ویژگی های زیر باشد :

– مقاومت بالا

– هزینه کم

– توانایی کارکرد با دبی نسبتا کم به صورتی که برای همه قطره چکان ها با وجود تغییرات در ساخت، مغایرت فشار مورد نظر در اثر کم شدن اصطکاک و تفاوت ارتفاع و تغییرات که در اثر درجه حرارت آب، کمابیش ثابت باشد.

– مجرای آن نسبتا بزرگ و خود شوینده باشد تا مانع از انسداد شود.

انتخاب قطره چکان همواره به روش زیر و بصورت گام به گام صورت می‌گیرد:

۱-  نوع کلی قطره چکان مناسب با شرایط آب، خاک و گیاه برگزیده می شود.

۲- از بین قطره چکان‌های نوع کلی، قطره چکان‌هایی که با دبی، فاصله و سایر عوامل طراحی از جمله مساحت خیس شده همخوانی زیادی دارد انتخاب می‌شود.

۳- متوسط دبی قطره چکان و متوسط فشار لازم تعیین می‌شود.

برای اطلاعات بیشتر به بخش دوم مراجعه کنید.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید