اخبار, پاشنده

روش های مقابله با خشکسالی در گیاهان(بخش دوم)

مزارع

خسارت مستقیم‎

دناتوره شدن پروتئین ها، افزایش سیالیت غشاء، افزایش انرژی فعال سازی آنزیم ها، تجزیه و اختلال در فعالیت ‏های شیمیایی گیاه از خسارات مستقیم ناشی از گرما می باشد‎.‎

یکی از عوامل مؤثر بر نشت الکترولیت ها سیالیت فوق العاده غشاء است. در سرما نشت الکترولیت ها ناشی از ‏سخت شدن غشاء است .در دناتوره شدن پروتئین ها ساختمان چهارم پروتئین مختل می شود . مهمترین پیوند درون ‏پروتئین ها پیوند های دی سولفیدS-S ‎ است که ناشی از اسید امینه پرولین است. در دناتوره شدن پیوندهای داخل ‏پروتئین دچار اختلال می شودواز پیوند های هیدروژنی‎ S-H ‎، هیدروژن خارج می شود و پیوند مختل می شود و ‏انسجام پروتئین به هم می خورد‎ .‎

افزایش انرژی فعال سازی آنزیم ها: هر آنزیمی برای شروع فعالیت نیاز به یک انرژی اولیه دارد وقتی در اثر تنش ‏گرما ساختار پروتئین به هم می خورد انرژی فعال سازی آن افزایش می یابد و به انرژی بیشتری برای فعالیت ‏نیاز دارند‎ .‎

تجزیه و اختلال در فعالیت های شیمیایی گیاه‎ : ‎

اثر عمده گرما روی اسیدهای نوکلئیک ‎ DNA)‎، ‏‎ (RNA ‎است‎ . DNA ‎و‎ RNA ‎برای ساخت پروتئین و ‏لیپید جدید لازم است. وقتی فعالیت آن ها مختل می شود در گیاه اختلالات بیوشیمیایی به وجود می آید‎ .‎

خسارات غیر مستقیم‎

‎اختلال در رشد و نمو گیاه : مثلاً در یونجه مشاهده شده که بعد از تنش گرما تعداد و طول اندام های هوایی ‏نسبت به شاهد کاهش پیدا کرده و تا ۶ هفته بعد باز یافت گیاه به تأخیر افتاد‏‎.‎

گرسنگی : به طور کلی حساسیت فتوسنتز به افزایش دما نسبت به سایر فعالیت های حیاتی گیاه بیشتر است . در ‏دمای بالا فتوسنتز زودتر از تنفس متوقف می شود و این امر باعث گرسنگی گیاه می شود‎.

خشکسالی

اثر دما بر انتقال مواد فتوسنتزی

در بررسی ها مشاهده شده که افزایش دما سبب اختلال در ساخت کلروفیل و کارتنوئیدها می شود حتی در مواردی ‏افزایش دما کلروفیل و کارتنوئید ها را از بین می برد در چنین مواردی برگ کلروزه می شود . در برنج ارقام‎ ‎Japonica ‎وقتی که گیاه در دمای بالاتر قرار گرفتند زودرس شدند و وزن هزار دانه آنها کاهش یافت در ‏صورتیکه از نظر مقدار مواد اسیلیت شده در برگ ها تفاوتی با شاهد نداشتند . این نشان می دهد که مواد فتوسنتزی ‏از برگ ها نتوانسته به دانه ها انتقال یابد.گرما علاوه برتجزیه پروتئین ها سبب تولید ترکیبات سمی در درون گیاه ‏می گردد‎.‎

خسارت ثانویه

مهمترین خسارت گرما برگیاه خشکی است که سبب افزایش تعرق می شود که این افزایش تعرق به دو دلیل ‏صورت می گیرد یکی به دلیل افزایش شیب فشار بخار آب بین برگ و محیط و عامل دوم افزایش تعرق باز شدن ‏روزنه ها است که به منظور خنک نمودن گیاه صورت می گیرد‎ .‎

خطر خشکی ناشی از تنش گرما وقتی شدید است که آب در زمین کم باشد که معمولاً علائم آن با پلاسمولیز برگ ‏همراه است‎ .‎

مدیر جهاد کشاورزی شهرستان گفت وقوع گرمای شدید و وزش بادهای گرم ازحدود بیست و پنجم اردیبهشت ماه سال جاری همزمان با شکوفه دهی باغات زیتون و ادامه آن موجب سقط گلها و ریزش شدید میوه های تازه تشکیل یافته شده وخسارت زیادی به باغات زیتون وارد کرده است.با توجه به اینکه امسال سال آور درختان زیتون است وپیش بینی می شد بیش از ۴۵۰۰۰ تن محصول زیتون تولید شود ولی متأسفانه با وقوع عارضه فوق خسارت ۵۰ تا ۷۵ درصدی(متوسط ۶۰%) به میوه باغات زیتون وارد شد.لازم به ذکر است اکیپی متشکل از نمایندگان مرکز تحقیقات کشاورزی ومنابع طبیعی استان ،مدیریت جهادکشاورزی شهرستان طارم و صندوق بیمه محصولات کشاورزی استان میزان خسارت وارده را برآورد نموده اند.  .مهندس عماری در ادامه برآورد میزان خسارت را ۲۷۰۰۰ تن محصول زیتون اعلام کردند وگفتند بیش از ۸۱۰ میلیاردریال به باغداران خسارت واردشده است.مدیرجهادکشاورزی شهرستان درپایان به باغداران توصیه نمودند که برای جبران خسارت های وارده ناشی ازحوادث غیرمترقبه، باغات ومحصولات کشاورزی خودرا بیمه نمایند وهمچنین افردای که باغات خودرا بیمه نموده اند به باغات آنهاخسارت وارده شده دراسرع وقت به دفاتربیمه محصولات کشاورزی گزارش نمایند.

برای خواندن ادامه این مطلب به بخش سوم مراجعه کنید(بر روی کلمه بخش سوم کلیک کنید).

نوشته های مشابه

1 دیدگاه در “روش های مقابله با خشکسالی در گیاهان(بخش دوم)

دیدگاهتان را بنویسید