اخبار, پاشنده

روش های حفاظت “غیرفعال” برای مقابله با سرمازدگی درختان میوه

سرمازدگی درختان

سرمازدگی درختان میوه و روش های مبارزه با آن

اکثر درختان میوه مناطق معتدل در معرض یخبندان زمستان یا سرما زدگی بهاره قرار می گیرند که این امر موجب خسارتهای شدید اقتصادی می گردد. درختان میوه در زیستگاهای طبیعی خود به ندرت توسط سرما صدمه می بینند زیرا مکانیسم سازگاری در آنها توسعه یافته است که به آنها اجازه می دهد در شرایط آب و هوایی سخت زمستان به حالت رکود بروند. در این مطلب گروه رساکالا به بررسی دلایل یخ زدگی و روش های مقابله با سرمازدگی و یخ زدگی درختان میوه خواهد پرداخت.

یخ زدگی زمستانه

عامل پراکندگی گونه های مختلف درختان میوه در روی کره زمین مقاومت یا حساسیت درختان به سرمای زمستانه می باشد. در مناطق سرد از ارقام مقاوم به سرما و از پایه های مقاوم به سرما استفاده می شود. در اثر سرمای بیش از حد زمستان، گونه های پوست نازک شکاف خورده و در اثر یخبندان شاخه ها سیاه می شوند. مقاوم شدن در گیاهان از اواخر تابستان و اوایل پاییز با ایجاد تغییراتی در ساختار آنها اغار می شود. اولین مرحله توقف رشد ناشی از کوتاهتر شدن روزهاست. دومین مرحله مقاوم شدن مستلزم دمای پایین می باشد که مواد محرک مقاومت در گیاه ساخته می شود.

روشهای زراعی به کار گرفته شده در مقاومت درختان میوه تاثیر بسزایی دارد. مثلا تجمع کربوهیدرات کافی در درختان میوه و اندامهای آن موجب افزایش مقاومت در برابر سرما می گردد. همچنین آبیاری بی رویه، دادن کود ازته بیش از حد و هرس زود هنگام موجب کاهش مقاومت درختان میوه می شود. پایه های درختان میوه نیز در میزان مقاومت آنها به سرمای زمستانه موثر هستند. برای مثال در گلابی هنگامی که روی پایه بذری پیوند شده و از میان پایه اولدهام استفاده می شود، مقاومت در برابر سرما افزایش می یابد. پایه محلب که برای گیلاس به کار برده می شود مقاوم به سرما می باشد. پایه نارنج سه برگ مقاوم به سرما بوده و برای مرکبات به کار برده می شوند. پایه آلوی ماریانا نیز مقاوم به سرما بوده و برای آلو و هلو مورد استفاده قرار می گیرد.

سرما زدگی بهاره

سرمای دیررس بهاره موجب آسیب دیدن جوانه های تازه بیدار شده درختان میوه می شوند و در صورت دیررس بودن بیشتر این نوع سرماها، حتی به میوه های تازه تشکیل شده نیز خسارت وارد می کند. جوانه های بارور در حال رکود به سرمای زمستانه مقاوم هستند اما مقاومت آنها هنگام بیدار شدن جوانه ها کاهش می یابد. به طور کلی جوانه های گل در دمای ۲- و ۳- درجه سانتیگراد از بین می روند. میوه های تازه تشکیل شده نسبت به گلها حساس تر هستند و در منفی ۰.۵ درجه سانتیگراد آسیب می بینند. در اوایل بهار جبهه های سرد هوا در منطقه پرورش درختان میوه و در شبهای بدون ابر موجب خسارت دیدن جوانه درختان میوه می گردد.
روشهای مختلفی برای جلوگیری از سرمای دیررس بهاره وجود دارد که می تواند جوانه های گل و میوهای تازه تشکیل شده درختان میوه را از سرما زدگی محافظت کند. به طور کلی روش های مقابله با تنش سرمازدگی به روش های حفاظتی غیرفعال و روش های حفاظتی فعال گروه بندی می شوند.

سرمازدگی درختان میوه

مهمترین روش های حفاظتی غیر فعال برای برای مقابله با پدیده سرمازدگی در درختان میوه عبارتند از:

  1. انتخاب مکان مناسب باغ: انتخاب شیب های شمالی برای محل باغ در مناطق شیب دار و کنار تپه های ماهور سبب می شود تا در اوایل بهار دیر تر گرم شده و موجب تاخیر در بیدار شدن جوانه ها گردد. ایجاد باغ میوه در کنار جنگل ها، رود خانه ها، برکه ها و کنار سواحل که دارای هوای مرطوب و نقطه شبنم بالا هستند آسیب های سرمای بهاره را کاهش می دهد.
  2. مدیریت زهکشی هوا
  3. انتخاب پایه و پیوندک مناسب با استفاده از ارقام جدید اصلاح شده(این ارقام با توجه به دیر بازکردن گل کمتر با سرما های دیر رس بهاره مواجه می شوند اخیرا در برخی مناطق از بادام های دیر گل استفاده می شود.)
  4. درخت کاری در پوشش گیاهی: کشت درختان باد شکن همچون چنار، زبان گنجشک و افرا در جهت شمالی که باد های سرد میوزد موجب محافظت درختان میوه از سرما می شود.
  5. مدیریت تغذیه درخت میوه
  6. تربیت مناسب و هرس به موقع
  7. سرمادهی به منظور تأخیر در شکوفه دهی
  8. استفاده از مواد شیمیایی جهت تأخیر در شکوفه دهی : یک ماه قبل از فعالیت گیاه میزان ۵ کیلوگرم میراکل ۳۶-۱۲-۱۲، دو لیتر رویال آمین و دو لیتر فروتیسول روی یا رویال روی را مخلوط نموده و به ازای هر یک لیتر از این روغن،  ۱۰۰۰ لیتر آب اضافه و محلول پاشی می گردد.
  9. پوشاندن درختان میوه
  10. خودداری از عملیات خاکورزی و انجام آبیاری صحیح
  11. حذف گیاهان پوششی
  12. پوشاندن خاک: نوع خاک در میزان دمای هوا تاثیر دارد. برای محافظت در برابر سرما و یخبندان های ناشی از تشعشع، خاک باید مرطوب و عاری از علف های هرز و شخم نخورده باشد. زیرا زمین شخم خورده دارای هوای بیشتر بوده و گرمای ویژه کمتری دارد از این رو خاک شخم خورده سریع تر سرد میشود اما خاک های مرطوب دیر گرم شده و دیرتر دمای خود را از دست میدهند. علفهای سطح خاک نیز نوعی هدایت کننده گرما از خاک به هوا می باشند. تدابیر زارعی ذکر شده یخ زدگی را در لایه ۱۵ سانتی متر سطح خاک به تاخیر می اندازد و برای جلوگیری از سرما زدگی گیاهانی مانند توت فرنگی و انگور موثر است.
  13. رنگ زدن و پوشاندن تنه درخت

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید