اخبار, پاشنده

انتخاب روش آبیاری با توجه به خاک(بخش اول)

انتخاب روش آبیاری مناسب

با توجه به نوع خاک کدام سیستم آبیاری مناسب است؟

مهندس آبیاری در میان سیستم های آبیاری باید سیستمی را انتخاب کند که با نوع خاک موجود در آن منطقه سازگاری داشته باشد. برای مثال اگر خاک آن منطقه رسی بود و برای آن سیستم آبیاری بارانی سنترپیوت یا تفنگی را نصب کرده باشیم، مممکنن است به دلیل زیاد بودن پخش آب و شدت بالای آن در این سیستم ها مقدار زیادی روناب سطحی به وجود آید و باعث فرسایش خاک شود. خاک به دلیل  اینکه مانند یک مخزن ذخیره آب عمل می کند، آبیاری به فواصل تقریباً طولانی صورت میگیرد و گیاه دراین فاصله بدون اینکه تحت تنش قرارگیرد رطوبت مورد لازم خود رابه مرور از آن دریافت می کند. ذرات خاک به سه گروه رس، سیلت و شن تقسیم می شوند و از این طریق میتوان مشخص کرد خاک حاوی چند درصد رس چند درصد شن و چند درصد سیلت می باشد.

خاک خوب و مناسب آبیاری

خاکی خوب و مناسب آبیاری است که دانه بندی خوبی داشته باشد و از تمام اندازه ها در آن به مقدار تقریباً یکسان وجود داشته باشد. اگر در خاک ذراتی با یک اندازه مشخص وجود نداشته باشد آن خاک دانه بندی مناسبی ندارد. دلیل این امر این است که هرچقدر خاک دارای بافت درشت تری باشد ظرفیت نگهداری آب در خاک کاهش پیدا می کند و نمیتواند مقدار زیادی آب در خود ذخیره کند. به همین دلیل این گونه خاک ها نیاز دارند در فواصل کوتاه مدت و به مقدار کم آبیاری شوند. ساختمان خاک بر خصوصیات مکانیکی خاک ها و دیگر ویژگی هایی که از نظر آبیاری اهمیت دارد بسیار موثر است. ساختمان خاک در اثر عملیات زراعی تغییر می کند. مثلا رفت و آمد ماشین آلات کشاورزی و ادوات شخم روی زمین باعث متراکم شدن خاک و تغییر ساختمان خاک میگردد و آبیاری با آب شور نیز ساختمان خاک را تغییر می دهد.

نوع خاک در آبیاری

تخریب ساختمان خاک باعث کام شدن نفوذ آب میشود و چنین خاکی عملا برای کشاورزی مناسب نیست . ساختمان خاک از عوامل بسیار موثر بر ظرفیت نگهداری آب در خاک و قابلیت دسترسی گیاه به آن می باشد. خاک های مختلف رطوبت را به طور یکسان در اختیار گیاه قرار نمی دهد. در خاک هایی که دارای مقدار نمک زیاد هستند حتی آب موجود در ریشه ها نیز ممکن است به سمت نمک کشیده شود. هنگامی که خاک آبیاری می شود رطوبت آن تا حد اشباع افزایش می یابد. در نقطه اشباع پتانسیل خاک صفر و تمام منافذ خالی از آب پر می شود. البته در این وضعیت رطوبت خاک قابل استفاده گیاه نمی باشد چون در این شرایط امکان تنفس گیاه و جذب فعالانه آب وجود ندارد.

انواع خاک ها در کشاورزی

بیشترین عمق توسعه ریشه ها که اغلب طراحی های آبیاری به وسیله آن صورت میگیرد برای گیاهان متفاوت حدوداً مشخص است. اما در مراحل اولیه رشد عمق توسعه ریشه ها از طریق عمق بذرکاری تخمین زده میشود. برای مثال اگر عمق بذرکاری برای چغندرقند ۱۰ سانتی متر می باشد عمق ریشه ها در آبیاری های اولیه ۱۵ سانتی متر در نظر گرفته می شود.

در طراحی سیستم های آبیاری میزان رطوبت موجود بین دو حد ظرفیت زراعی و آب سهل الوصول برای تعیین دور آبیاری مورد استفاده قرار می گیرد. چون در هر نوبت آبیاری فقط این مقدار باید از رطوبت خاک تخلیه شود. برای آنکه بتوانیم مقدار آب آبیاری را تخمین بزنیم از مفهوم حداکثر کمبود مجاز استفاده می شود.

برای اطلاعات بیشتر به بخش دوم مراجعه کنید.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید